ҚАЗІРГІ ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ДІНДЕНДІРУ ҮДЕРІСІ: ЕРЕКШЕЛІКТЕР МЕН ҮРДІСТЕР - Назарбетова, Асель; Бурова, Елена (ҚОҒАМ ЖӘНЕ ДӘУІР, 2021)
Аңдатпа. Қазақстан Еуразияның орта мемлекеті ретінде көптеген қоғамдық-әлеуметтік процестердің, оның ішінде діни процестердің барысына детерминистикалық әсерлерді бастан кешуде. Егеменді даму идеологиядан ада болумен синхрондалған болып шықты, ол оны қайта идеологияландырумен, идеологиялық бірегейлікті трансформациялаумен алмастырды. Зайырлылық / діндарлық дилеммасы амбивалентті түрде көрінеді, діни мемлекеттілікке өтудің ашық және айқын емес жақтаушыларының саны артып келеді. Діншілдік стихиялы түрде емес, процесс болып көрінеді. Интеллектуалдық потенциалдың жоғалуына, этноконфессиялық бірегейлік дәстүрлерінен алшақтыққа, квазидіни архаизация әсерінің күшеюіне және ұлттық бәсекеге қабілеттіліктің төмендеуіне байланысты тәуекелдер артып келеді. Қазақстандық қоғамды діндендіру - бұл өмірдің діни емес және діни мазмұнының өзара әрекеттесу үрдісі ретінде көрінетін жаңа тренд, қоғамның дамуына, адами капиталдың өзгеру жағдайы мен динамикасына әсер етеді. Процестің жүйелі пәнаралық зерттеулері оның философиялық, әлеуметтанулық, саясаттанулық, дінтанулық, психологиялық және құқықтық өлшемдерін ашады. Тиісінше, дінтану процестерін мониторинг жүргізу, талдау, қайта құру, тұжырымдау, модельдеу, болжамды бағалау және мемлекеттік және саяси басқару субъектілері үшін ғылыми-практикалық ұсыныстар әзірлеу арқылы тиімді зерттеуге болады. Мақалада саясаттанулық өлшемге назар аудара отырып, қазақстандық қоғамды діндендіру үдерісінің тұжырымдамалары талқыланады.