pdf (English)

Кілтті сөздер

жастар көші-қоны; зияткерлік көші-қон; зияткерлік тораптар, қақпалар және перифериялар; Қазақстан; Орталық Азия.

Дәйексөздерді қалай жазу керек

Argynbayeva, Z. (2026). ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖАСТАРДЫҢ ЗИЯТКЕРЛІК КӨШІ–ҚОНЫНЫҢ АЙМАҚТЫҚ ТРАЕКТОРИЯЛАРЫ. ҚОҒАМ ЖӘНЕ ДӘУІР, 91(3), 136–151. https://doi.org/10.52536/2788-5860.2026.91.3.010

Аңдатпа

Зерттеу Қазақстандағы жастардың адами капиталының кеңістіктік қайта бөлінуіне және 2020–2024 жылдардағы өңірлік деректерге «зияткерлік түйіндер — қақпалар — перифериялар» тұжырымдамалық шеңберін қолдануға арналған. Ресми статистикалық деректер негізінде 14–34 жастағы жастардың ішкі және халықаралық көші-қоны талданды. Көші-қон қарқындылығы өңірдегі жастардың орташа жылдық санының әрбір 1 000 адамына шаққанда стандартталды, сондай-ақ жоғары білімнің аумақтық шоғырлануы қарастырылды. Нәтижелер жастардың кеңістіктік мобильділігі негізінен ішкі көші-қонмен айқындалатынын көрсетті. Астана, Алматы және Шымкент елдегі студенттер контингентінің 60,3%-ын шоғырландырып, негізгі зияткерлік түйіндер ретінде ерекшеленеді. Маңғыстау облысы жастардың халықаралық және ішкі көші-қоны бойынша оң сальдо байқалатын жалғыз өңір болып табылады. Солтүстік және шығыс өңірлердің бірқатары айқын зияткерлік периферияны қалыптастырады. Зерттеу адами капиталдың өңірлік жылыстауын тек халықаралық көші-қон көрсеткіштері арқылы бағалаудың жеткіліксіз екенін көрсетіп, ішкі мобильділікті, халықаралық көші-қонды және жоғары білімнің шоғырлануын ескеретін кешенді типологияны ұсынады.

https://doi.org/10.52536/2788-5860.2026.91.3.010
pdf (English)