pdf

Кілтті сөздер

жасанды интеллект; цифрлық теңсіздік; пайдалануға дайындық; әлеуметтік айырмашылықтар; Қазақстан; жаппай сауалнама.

Дәйексөздерді қалай жазу керек

Садвоқасова , А., Джаманбалаева, Ш. ., & Аманжолова, А. (2026). ҚАЗАҚСТАНДА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТІНІ ИГЕРУДЕГІ ӘЛЕУМЕТТІК АЙЫРМАШЫЛЫҚТАР: ДАЙЫНДЫҚТАН ҚОЛДАНУҒА ДЕЙІН. ҚОҒАМ ЖӘНЕ ДӘУІР, 89(1 (S). https://doi.org/10.52536/2788-5860.2026.89.S1.001

Аңдатпа

Мақала Қазақстанда жасанды интеллектінің (ЖИ) әлеуметтік-сараланған түрде игерілуін талдауға арналған. Зерттеудің мақсаты - қай әлеуметтік топтардың ЖИ-ді пайдалануға деген декларативті дайындықтан оны тұрақты практикалық қолдануға жиі ауысатынын және бұл ауысудың халықтың реттеушілік ұстанымдарымен қалай байланысты екенін анықтау. Жұмыстың эмпирикалық негізін Қазақстанның ересек тұрғындары арасында жүргізілген ұлттық жаппай сауалнама құрайды (N = 3000, 2025 жылғы қараша). Зерттеуде сипаттамалық статистика, кросс-табуляциялық талдау және Пирсонның  критерийі қолданылды.

ЖИ-ді мақсатты түрде пайдалану тәжірибесі респонденттердің жасымен, білім деңгейімен, материалдық жағдайымен және елді мекен түрімен статистикалық тұрғыдан байланысты екені көрсетілген. ЖИ-ді қолдануға дайындықтан оны жүйелі пайдалануға көшу процесі сызықтық емес сипатқа ие екені, сондай-ақ оның құрамында әлеуетті пайдаланушылар сегменті мен айқын дайындығы жоқ «прагматикалық пайдаланушылар» тобы бар екені анықталды. ЖИ-ді пайдалану тәжірибесі мен оны реттеуге қатысты артықшылықтар арасындағы байланыс айқындалды: практикалық тәжірибесі бар респонденттер қалыпты немесе таңдамалы реттеу модельдерін жиі қолдайды. Нәтижелер цифрлық теңсіздік логикасы аясында түсіндіріледі және ұлттық контекст жағдайында ЖИ-ді игерудің әлеуметтік механизмдері туралы түсінікті нақтылай түседі.

https://doi.org/10.52536/2788-5860.2026.89.S1.001
pdf